Antidepressiva werken niet

Antidepressiva werken niet
bij lichte en milde depressie

Op 6 januari 2010 publiceerde JAMA, internationaal gezaghebbend medisch vakblad, wetenschappelijk bewijs dat antidepressiva alleen bij zware depressies beter werken dan placebo’s.

Het bewijs kwam voort uit een zogenaamde meta-analyse. Een meta-analyse is een onderzoek waarin meerdere onderzoeken rond een bepaald onderwerp worden samengevoegd om daaruit één nauwkeuriger uitkomst te verkrijgen. Voor dit onderzoek zijn ALLE onderzoeken die wereldwijd tussen 1980 en 2009 uitgevoerd en gepubliceerd zijn, samen genomen. Door de enorme omvang van de gegevens worden de conclusies betrouwbaarder. Omdat dit het grootste onderzoek is, zullen de conclusies ook de meest betrouwbare zijn.

JAMA (Journal of the American Medical Association) bestaat sinds 1883 en is momenteel wereldwijd het leidende medische tijdschrift. Het vakblad verschijnt wekelijks en wordt uitgegeven in 40 talen. Slechts 8% van de ingezonden artikelen wordt geplaatst, want alleen degelijk, gestandaardiseerd wetenschappelijk onderzoek wordt in het blad toegelaten.

Hieronder vindt u een samenvatting van het artikel, op 6 januari 2010 gepubliceerd in het Journal of the American Medical Association, (editie 303-1), pagina 47 – 53. Samenvatting is overgenomen van de JAMA-site en voor u vertaald, hier en daar toegelicht door de redactie van SAVN.

Titel van het onderzoek:

De werkzaamheid van antidepressiva

gerelateerd aan de zwaarte van de depressie
 

Een meta-analyse* op patiëntniveau.

Het onderzoek werd uitgevoerd door:
Robert J. DeRubeis, PhD*,
Jay C. Fournier, MA*;
Steven D. Hollon, PhD;
Sona Dimidjian, PhD;
Jay D. Amsterdam, MD*;
Richard C. Shelton, MD;
Jan Fawcett, MD

Gepubliceerd in JAMA* (Journal of the American Medical Association, 6 januari 2010 (303-1), pagina 47 – 53.

Achtergrond
Medicatie met antidepressiva is de beste behandeling bij diepe depressies, maar er is weinig bewijs dat ze bij patiënten met een minder ernstige depressie een aanwijsbaar genezende werking hebben in vergelijking met placebo*-pillen.

Doel van het onderzoek
Vaststellen in hoeverre medicatie met antidepressiva beter werkt dan placebo-medicatie bij depressiepatiënten met een grote variatie in de ernst van de aanvangsymptomen.

Informatiebronnen
PubMed, PsycINFO en de database van de Cochrane Library werden doorzocht vanaf januari 1980 tot maart 2009, samen met de referenties van meta-analyses en rapporten.

Selectie
Er werden wetenschappelijke placebo-onderzoeken geselecteerd rond antidepressiva die waren goedgekeurd door de Food and Drug Administration voor de behandeling van milde en ernstige depressies (paroxetine -Seroxat/Paxil- een moderne SSRI, en Imipramine, een oudere, tricyclische formule; redactie SAVN). Studies werden in het onderzoek betrokken als de onderzoekers de vereiste originele data leverden, de proefpersonen niet in het ziekenhuis waren opgenomen, als in de studie een placebo-antidepressivum-vergelijking was opgenoemen die tenminste 6 weken duurde, dat ze geen patiënten uitsloten om reden van een palcebo-uitspoelingsperiode en dat zij het gestandaardiseerde Hamilton Depression Rating System gebruikten om de ernst van de depressie te kwantificeren. Bij de meta-analyse werden zes onderzoeken betrokken, met in totaal 718 patiënten.

Gegevens verzamelen
De individuele patiëntgegevens rond de ernst van de depressie werden verkregen van de schrijvers van de studies.

Resultaten
Het verschil tussen de medicatie en de placebo-pillen varieerde aanzienlijk, afhankelijk van de ernst van de depressie bij aanvang van de behandeling. Bij patiënten met HDRS-scores van 23 werd het werkingsverschil tussen medicatie en placebo berekend op 0.20 (standaard gedefinieerd als ‘gering’). Het werkingsverschil groeide met de ernst van de depressie bij aanvang en bij een HDRS-score van 25 passeerden het verschil in werking de waarde 0,50 (gedefinieerd als een middelmatig verschil – redactie SAVN).

Conclusies
Het voordeel van medicatie met antidepressiva in vergelijking met een placebo neemt toe met de ernst van de depressie en zijn -gemiddeld genomen- minimaal of niet-bestaand bij patiënten met een lichte of een milde depressie. Bij patiënten met een zeer ernstige depressie is de werking aanzienlijk.

De schrijvers/onderzoekers zijn verbonden aan:
Departments of Psychology (Mr Fournier and Dr DeRubeis) and Psychiatry (Dr Amsterdam), University of Pennsylvania, Philadelphia; Departments of Psychology (Dr Hollon) and Psychiatry (Dr Shelton), Vanderbilt University, Nashville, Tennessee; Department of Psychology, University of Colorado at Boulder (Dr Dimidjian); and Department of Psychiatry, University of New Mexico School of Medicine, Albuquerque (Dr Fawcett).

1) Een meta-analyse is een onderzoek waarin meerdere onderzoeken rond een bepaald onderwerp worden samengevoegd om daaruit één nauwkeuriger uitkomst te verkrijgen. Door de resultaten uit eerdere onderzoeken gezamenlijk te analyseren kunnen conclusies worden getrokken en inzichten worden verkregen die op basis van elk van de afzonderlijke onderzoeken niet mogelijk waren. Doorgaans vindt ook een statistische heranalyse plaats, bij voorkeur op basis van de brondata, de originele gegevens (redactie SAVN).

2) PhD= Doctor of Philosophy (hoogste academische graad, vergelijkbaar met medisch doctoraat, redactie SAVN)

3) MA = Medical Assistant (medisch assistent, redactie SAVN)

4) MD= Doctor of Medicine (arts, redactie SAVN)

5) JAMA bestaat sinds 1883 en is momenteel mondiaal het leidende medische tijdschrift, het verschijnt wekelijks en wordt wereldwijd uitgegeven in 40 talen. Slechts 8% van de ingezonden artikelen wordt geplaatst, waarmee de betrouwbaarheid en het gezag van het magazine gewaarborgd blijft. Alleen degelijk, gestandaardiseerd wetenschappelijk onderzoek wordt geplaatst (redactie SAVN).

6) placebo-pillen zijn identiek aan de antidepressivumpillen, maar dan zonder de -al dan niet- werkzame chemische stof (redactie SAVN).